Kültür ve Sanatla Büyüyen Ticaretin Hikâyesi Forumu İstanbul'da Gerçekleştirildi

Ticaret Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu iş birliğinde ve Genel Müdürlüğümüz koordinasyonunda düzenlenen "Kültür ve Sanatla Büyüyen Ticaretin Hikâyesi Forumu", 10 Ekim 2026 tarihinde İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) gerçekleştirildi. Kamu, akademi, iş dünyası ve sanat camiasını bir araya getiren forumda; Ahilik mirasından ilham alan köklü üretim kültürü, tasarım, yenilikçi teknolojiler ve e-ihracat vizyonuyla ele alınarak Türk markalarının küresel rekabet gücü değerlendirildi.
 

Açılış Konuşmalarında Kültür, Ahlak ve Katma Değer Vurgusu

Forumun açılış bölümünde; kültürel mirasın ticari hayata entegrasyonu, üretim ahlakı ve küresel marka inşasına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulunuldu:

Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat: "Ürünlerimize Kültürümüzü İşleyerek Dünyaya Tanıtıyoruz"
Forumun açılışında konuşan Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, ihraç edilen ürünlerde Türk kültür ve sanatından unsurların bulunmasının stratejik önemine dikkat çekti. Bolat, "Böylece sadece ürün ya da hizmet satmış olmuyoruz; aynı zamanda kültürümüzü, sanatımızı, geleneklerimizi ve değerlerimizi tanıtmış oluyoruz" ifadelerini kullandı. Ahilik teşkilatının sadece ticari bir yapı olmadığını vurgulayan Bakan Bolat, "Ahilik dürüstlüğü, güvenilirliği, dayanışmayı, kaliteli üretimi, emeğe saygıyı ve tüketicinin hakkını gözetmeyi ticaret hayatının merkezine yerleştiren bir medeniyet anlayışıdır" dedi. Türkiye'nin ekonomik göstergelerine de değinen Bolat; milli gelirin 1,7 trilyon dolara, mal ihracatının 284 milyar dolara, hizmet ihracatının ise 125,5 milyar dolara taşındığını belirtti.

Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Başkan Vekili Prof. Dr. İskender Pala: "İçine Doğduğumuz Kültürü Sahiplendiğimiz Ölçüde Medeniyete Yürürüz"
Kültürün kimlik inşasındaki yerine işaret eden Prof. Dr. İskender Pala, "Kültür dediğimiz şey geçmişten bugüne kadar getirebildiğimiz bütün birikimimizdir. Kimliğimizi oluşturan, bizi anlamlandıran ve bizi biz yapan alandır. Biz bir kültürün içine doğarız ve içine doğduğumuz kültürü sahiplendiğimiz ölçüde medeniyete yürürüz. Çünkü medeniyetin yüzü geleceğe bakar. Kültürün geçmişten alıp getirdiklerini geleceğe, medeniyete sunamazsak, kendimiz olamazsak, üretimlerimizde kendimizi ifade edemezsek ve kendi hikayelerimizi insanlarla her alanda buluşturamazsak başarılı olmamız mümkün değil" şeklinde konuştu.

İstanbul Valisi Davut Gül: "Ticareti Sanat Gibi Kusursuz İşleyerek Helalinden Kazanmalıyız"
Gelenekten gelen helal kazanç ve titizlik anlayışının önemini vurgulayan İstanbul Valisi Davut Gül, "Bizde ekmek kutsaldır; insanların aşına, işine, geçimine karışılmaz ve helal kazançlarıyla ilgili geleneğimizden gelen bir kutsama vardır. Yaptığımız işi tıpkı sanattaki gibi kusursuzluğu amaçlayan bir titizlikle yapmalıyız. Ekmeği, ahşabı, kumaşı bir sanat edasıyla işleyerek helalinden rızkımızı kazanmamız gerekir. Bundan da önemlisi; ticaret erbabının kültüre ve sanata sahip çıkması, sanatçının, müteşebbisin ve toplumun birbiriyle irtibat halinde olduğu güçlü bir ekosistemin oluşmasıdır" değerlendirmesinde bulundu.
 

Esnaf ve Kooperatiflere Sağlanan Destekler Açıklandı

Açılışta esnaf, sanatkârlar ve kooperatifçilik ekosistemine yönelik yürütülen çalışmalara ve hayata geçirilen somut desteklere değinen Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, 2021 yılından bu yana aralıksız sürdürülen Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) kapsamında bu yıl 54 ilden 115 kooperatifin 126 projesine toplam 65 milyon lira hibe desteği sağlandığını açıkladı.

Özellikle kadın kooperatiflerinin güçlendirilmesi ve pazarlama sorunlarının aşılması için kapsamlı adımlar attıklarını belirten Bakan Bolat, e-ticaret platformlarıyla yapılan özel protokoller sayesinde komisyon oranlarının kayda değer ölçüde düşürüldüğünü bildirdi. Bolat ayrıca, kadın kooperatiflerince üretilen el emeği ürünlerin görünürlüğünü ve satış hacmini artırmak amacıyla hem e-ticaret platformlarında hem de zincir market raflarında bu ürünlere en az yüzde 1 oranında zorunlu kontenjan ayrılması uygulamasını getirdiklerini kaydetti.

Kültürel zenginliklerin korunmasının Ticaret Bakanlığının temel sorumlulukları arasında yer aldığını ifade eden Bakan Bolat, Gümrükler Muhafaza birimlerince son beş yılda gerçekleştirilen 133 başarılı operasyon neticesinde, 80 bin 150 adet kültür ve tabiat varlığının yurt dışına kaçırılmasının önüne geçildiğini belirtti.

Kültür diplomasisinin uluslararası ticaretteki stratejik rolüne de işaret eden Bolat, bugün dünyanın dört bir yanında günlük 1 milyar seyirciye ulaşan Türk dizi ve filmlerinin yalnızca kültürel ve tarihsel bir tanıtım aracı olmakla kalmadığını, aynı zamanda Türk ürünlerinin küresel pazarlardaki vitrini olarak ihracata güçlü bir ivme kazandırdığını vurguladı.
 

Üç Tematik Panelde Ticaretin Bugünü ve Geleceği Masaya Yatırıldı

Forum akışı kapsamında alanında uzman akademisyenler, sektör temsilcileri ve tasarımcıların katılımıyla üç ayrı panel düzenlendi:

1. Panel: Geçmişten Günümüze Ahilikle Yoğrulmuş Ticaret Anlayışı
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyesi Dr. H. Hümeyra Ş. Oktay’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen ilk oturumda; etik değerler, tüketici güveni, zanaat mirası ve kalite standartları ele alındı. Panelde:
- Marka Konseyi Genel Sekreteri ve Yazar Harun Emre Karadağ, "Anadolu’nun Marka Kodu: Ahilikten Küresel Marka Değerine",
- İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Kala, "Dünyanın İlk Standartlaşma Modeli Olarak Ahilik: Osmanlı Üretim Normları ve Kalite Standartlarının Tarihsel Gelişimi",
- İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ömer Torlak, "Piyasa Rekabetinde İş Ahlakı: Tüketici Güveni ve Pazarlama Etiğinin Ticari Başarıdaki Rolü",
- NEOLONCA Kurucusu Banu Yentür ise "Lonca Geleneğinden Dijital Pazar Yerlerine: Geleneksel Zanaatın Yeni Nesil Markalaşma ve Tasarım Stratejileri" başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi.

2. Panel: Sanatla Markalaşan Ticaret ve "Made in Türkiye" Markası
Ekonomi Gazetesi Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Güldağ’ın moderatörlüğünü üstlendiği ikinci panelde, tasarım ve ambalaj estetiğinden kültürel hikâye anlatımına uzanan marka inşası süreçleri irdelendi. Panelde:
- İstanbul Sanat ve Medeniyet Vakfı Başkanı ve Sanat Koleksiyoneri Mehmet Çebi, "Geleneksel Türk-İslam Sanatlarının Küresel Sanat Piyasasındaki Yeri ve Kültür İhracatı Modelleri",
- Marka Danışmanı ve Yazar Güven Borça, "Bu Topraklardan Dünya Markası Çıkarmak: Kültürel Özgünlükten Küresel Katma Değere Marka Konumlandırması",
- Okan Üniversitesi Öğretim Görevlisi, Sanat Tarihçisi ve Yazar Yiğit Aydın, "Sanat Tarihinde Motiflerin Önemi, Ambalaj ve Ürün Tasarımına Entegrasyonu",
- Marka Konseyi Yönetim Kurulu Başkanı ve İletişim Tasarımcısı Bülent Fidan, "Ülke Markalama Mimarisi: 'Made in Türkiye' Algısının Görsel İletişim, Tasarım ve Estetikle Küresel İnşası" konularında değerlendirmelerde bulundu.

3. Panel: Küresel Ticarette Sanatın Rolü: Sanat, Tasarım, Teknoloji ve Tüketici Davranışları
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ahmet Albayrak’ın yönetimindeki günün son panelinde ise yaratıcı endüstriler, sınır ötesi e-ihracat vitrinleri, menşe ülke etkisi ve yapay zekâ teknolojileri ele alındı. Panelde:
- Koç Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zeynep Gürhan Canlı, "Menşe Ülke Etkisi ve Tüketici Psikolojisi: Kültür ve Estetiğin Küresel Satın Alma Tercihlerine Etkisi",
- YEKON Yönetim Kurulu Başkanı ve Dünya Tasarım Örgütü Bölge Danışmanı Sertaç Ersayın, "Yaratıcı Endüstrilerin Makroekonomik Kaldıracı: Yüksek Katma Değerli Üretim, İnovasyon ve Sanayi Politikaları",
- DEİK Yurt Dışı Yatırımlar İş Konseyi Başkanı Kübra Orakçıoğlu Kazan, "Kültürel Değerlerden Küresel Markalara: Yurt Dışı Yatırımlarla Yeni Pazarlara Açılmak",
- ETİD (Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği) Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Çevikoğlu, "Sınır Ötesi E-Ticaret ve Yapay Zekâ: Kültürel Miras ve Zanaat Ürünlerinin Küresel Pazar Yerlerine Taşınması" başlıklı bildirilerini sundu.

Canlı Atölye ve Sergi Alanları Yoğun İlgi Gördü

Forum boyunca AKM fuaye alanında katılımcılara dönük sanatsal etkinlikler gerçekleştirildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü Trio Ekibi’nin müzik dinletisiyle karşılanan davetliler, Gül Sanat Atölyesi’nin "Ortak Hafıza" Ebru Resim Sergisi'ni ve canlı ebru atölyesi uygulamasını deneyimledi. Fuayede ayrıca coğrafi işaretli ürünler ile geleneksel el sanatlarının üretim aşamalarını aktaran etkileşimli dijital enstalasyonlar sergilendi.